بازخوانی شخصیت سیاسی،فرهنگی و اجتماعی رهبر شهید از دیدگاه دانشگاهیان

به گزارش همای سعادت به نقل از ایرنا رهبری قائد شهید ایران اسلامی در میانه بحران تاریخ معاصر ایران سال‌های پرحادثه و پیچیده‌ای را از جنگ و بازسازی گرفته تا تحولات منطقه‌ای، فشارهای سیاسی و اقتصادی و تغییرات گسترده در عرصه بین‌الملل پشت سر گذاشته است و در چنین شرایطی شیوه مدیریت رهبر شهید بر پایه آرامش در تصمیم‌گیری، صبر راهبردی و تلاش برای حفظ ثبات کشور شکل گرفت.

اداره کشوری با جایگاه ژئوپلیتیکی ایران، نیازمند تصمیم‌هایی بود که تنها به مسائل روز محدود نباشد و آینده کشور را نیز در نظر بگیرد که نگاه به آینده کشور از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که درباره رهبر شهید مطرح می‌شود.

تاکید بر توسعه علمی، تقویت فناوری، حمایت از نخبگان، گسترش زیرساخت‌های ملی و افزایش توان دفاعی، بخشی از راهبردی بود که با هدف ارتقای جایگاه ایران همواره مورد تاکید رهبر شهید بود و این رویکرد باعث شد کشور در برخی حوزه‌های راهبردی به توانمندی‌های قابل توجهی دست یابد و ظرفیت‌های داخلی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

تاکید بر همبستگی اجتماعی و وحدت ملی، از دیگر ویژگی‌هایی است که در مورد رهبر شهید جایگاه ویژه‌ای دارد و ایشان همواره بر نقش مردم در پیشرفت کشور تاکید داشتند و حفظ انسجام میان اقشار، قومیت‌ها و مذاهب مختلف را از سرمایه‌های اصلی ایران می‌دانستند.

براین اساس تقویت مشارکت عمومی و تکیه بر ظرفیت‌های داخلی، از اصول ثابت مدیریت کشور در دوران رهبری ایشان به شمار می‌رفت.

در کنار نقش سیاسی، ویژگی‌های فردی رهبر شهید نیز همواره مورد توجه قرار دارد، ساده‌زیستی، نظم در امور، اهتمام به مطالعه، توجه به فرهنگ، روحیه مسئولیت‌پذیری، پیگیری مستمر مسائل کشور و پرهیز از حاشیه‌پردازی، از جمله خصوصیات زبانزد ایشان است.

اکنون شخصیت و عملکرد رهبر شهید همچنان موضوع تحلیل‌ دیدگاه‌های متفاوت در عرصه سیاسی و اجتماعی است و نام ایشان با مفاهیمی همچون استقامت، استقلال، عزت ملی، مردم‌باوری و آینده‌نگری گره خورده که میراثی ماندگار برای تاریخ معاصر ایران است.

برخی اساتید دانشگاهی در لرستان با تبیین ویژگی های شخصیتی رهبر شهید انقلاب معتقدند ایشان فردی جامع در حوزه های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و حکومتداری بودند که در عین حال بر حفظ منافع کشور تاکید داشتند که این سیاست در شکل‌گیری جایگاه منطقه‌ای ایران تاثیرگذار بود.

رهبر شهید شخصیتی برخاسته از مکتب اسلام بود

یک عضو هیات علمی دانشگاه لرستان گفت: سخن گفتن درباره شخصیت‌ هایی که برای همیشه در تاریخ جاودانه می‌شوند به دلیل گستردگی ابعاد وجودی آنان بسیار دشوار و رهبر شهید از جمله شخصیت‌ های بزرگ تاریخ معاصر است که از ابعاد گوناگون علمی، فرهنگی، سیاسی، معنوی و مدیریتی برخوردار بود و پرداختن به همه ویژگی‌های ایشان مجال و فرصت‌های فراوانی را می‌طلبد.

علی نظری با اشاره به ریشه‌های فکری و تربیتی رهبر شهید افزود: شخصیت‌های جاودانه در مکتب قرآن کریم، اسلام و نهج‌البلاغه پرورش می‌یابند که رهبر شهید نیز از چنین سرچشمه زلالی بهره‌مند شد و همین تربیت الهی زمینه‌ساز شکل‌گیری شخصیت ممتاز ایشان بود.

وی با اشاره به ویژگی‌های قرآنی رهبر شهید گفت: مومنان حقیقی در برابر دشمنان استوار و مقابل مؤمنان مهربان هستند و رهبر شهید نیز تجلی همین آموزه قرآنی بود چراکه ایشان دشمن را نه یک دشمن شخصی بلکه دشمن دین، ارزش‌های الهی و از مستکبران عالم می‌دانست و هیچ‌گاه در برابر نظام سلطه، سر تعظیم فرود نیاورد.

نظری ادامه داد: در تمام دوران مبارزه پیش از انقلاب، سال‌های پس از آن و دوران رهبری، هیچ نشانه‌ای از تردید، سستی یا عقب‌نشینی در رفتار و مواضع رهبر شهید دیده نمی‌شود و تاریخ نیز گواه این ایستادگی است.

مهربانی با مردم در کنار جامعیت علمی و فرهنگی

این استاد دانشگاه لرستان با بیان اینکه رهبر شهید در کنار صلابت در برابر دشمن نسبت به مردم از روحیه‌ای سرشار از محبت برخوردار بودند عنوان کرد: ایشان نسبت به مستضعفان، خانواده‌ شهدا، کودکان، دانش‌آموزان و اقشار مختلف جامعه رفتاری پدرانه داشتند، در حوادثی مانند زلزله‌ و دیگر بحران‌ها همواره با مهربانی و دلسوزی در کنار مردم بودند، نسبت به غیرمسلمانان نیز با احترام رفتار می‌کردند و به دیدار آنان می‌رفتند.

نظری یکی دیگر از ابعاد برجسته شخصیت رهبر شهید را وسعت دانش و مطالعات ایشان عنوان کرد و افزود: آشنایی گسترده با آثار نویسندگان و متفکران جهان، تسلط بر ادبیات فارسی و عربی و مطالعه دقیق آثار ادبی از ویژگی‌های ممتاز ایشان بود.

وی با اشاره به تسلط رهبر شهید بر ادبیات عرب گفت: مطالعه و نقد آثار محمدمهدی الجواهری شاعر برجسته معاصر عراق و نگارش حاشیه‌ها و نقدهای دقیق بر دیوان وی نمونه‌ای از عمق مطالعات ادبی رهبر شهید است.

نظری افزود: همچنین آشنایی گسترده ایشان با رمان‌ها و آثار برجسته ادبی جهان از ویژگی‌هایی بود که حتی برخی تحلیلگران خارجی نیز به آن اذعان کرده‌اند.

وی جایگاه علمی و فقهی رهبر شهید را نیز برجسته توصیف کرد و افزود: ایشان علاوه بر مرجعیت علمی و فقهی، از دانش گسترده در حوزه‌های مختلف علوم انسانی، فرهنگی و سیاسی برخوردار و این جامعیت علمی شخصیت ایشان را ممتاز کرده بود.

تمدن نوین اسلامی و ایستادگی در برابر نظام سلطه

نظری با اشاره به تجربه گسترده رهبر شهید در عرصه مدیریت کشور عنوان کرد: حضور در خانواده‌ای اهل علم و فقاهت، سال‌های طولانی مبارزه، عضویت در شورای انقلاب، ریاست‌جمهوری و سپس رهبری، شخصیتی باتجربه، جامع‌نگر و برخوردار از قدرت تحلیل و تدبیر از ایشان ساخته بود.

وی افزود: عقلانیت، حکمت، تهذیب نفس، تجربه، شجاعت و قدرت تصمیم‌گیری در کنار یکدیگر، مدیری برجسته از رهبر شهید ساخته بود که توانست در پیچیده‌ترین مسائل داخلی و بین‌المللی کشور نقش‌آفرینی کند.

نظری با اشاره به دیدگاه‌های راهبردی رهبر شهید تصریح کرد: ایشان با تکیه بر همین ویژگی‌ها، افق تمدن نوین اسلامی را برای ملت ایران ترسیم کرد و با اعتماد به ظرفیت‌های ملت همواره از آینده‌ای روشن سخن گفت چراکه باور داشت ملت ایران می‌تواند با اتکا به ایمان و مقاومت به قله‌های تمدنی دست یابد.

وی با بیان اینکه رهبر شهید پیش از شهادت از برانگیخته شدن ملت سخن گفته بود و امروز نیز آثار این بیداری و انسجام ملی قابل مشاهده است افزود: همچنین ایستادگی ایشان در برابر نظام سلطه، بیش از گذشته موجب تضعیف هیمنه قدرت‌های سلطه‌گر در افکار عمومی جهان شد.

به گفته وی این شخصیت بزرگ محصول مکتب قرآن کریم، نهج‌البلاغه، فرهنگ عاشورا، مکتب امام خمینی(ره) و تعالیم الهی بود و تا پایان عمر بر آرمان‌های خود استوار ماند.

راز ماندگاری رهبر شهید در الگوگیری از مکتب اهل‌بیت(ع)

فاطمه احمدی عضو دیگر هیات علمی دانشگاه لرستان با اشاره به ابعاد شخصیتی رهبر شهید ایمان، تاسی به سیره اهل‌بیت(ع)، مردم‌داری، امیدآفرینی و مسئولیت‌پذیری را از مهم‌ترین عوامل ماندگاری نام و یاد ایشان در حافظه تاریخی جامعه عنوان کرد و گفت: این شخصیت برجسته عمر خود را در مسیر خدمت به مردم، دفاع از ارزش‌های دینی و اعتلای جامعه اسلامی سپری کرد و شهادت مظلومانه رهبر شهید خسارتی بزرگ برای جامعه اسلامی است.

وی با بیان اینکه ماندگاری شخصیت‌های بزرگ تنها به جایگاه سیاسی آنان وابسته نیست بیان کرد: ایمان عمیق، فضایل اخلاقی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و خدمت صادقانه به مردم، شخصیت‌های اثرگذار را به الگوهای ماندگار تبدیل می‌کند.

به گفته وی رهبر شهید با الگوگیری از سیره اهل‌بیت(ع)، ساده‌زیستی، عدالت‌خواهی، توجه به کرامت انسان‌ها و احساس مسئولیت در قبال جامعه را در عمل به نمایش گذاشت و فرهنگ عاشورا و آموزه‌های امام حسین(ع) در اندیشه و رفتار ایشان جایگاه ویژه‌ای داشت به همین دلیل نگاه عاشورایی به مسئولیت، ایثار و ایستادگی در برابر ظلم از ویژگی‌های برجسته شخصیت ایشان بود.

احمدی با اشاره به مفهوم انتظار در اندیشه شیعه، تصریح کرد: از نگاه رهبر شهید، انتظار ظهور حضرت ولی‌عصر(عج) به معنای تلاش برای اصلاح جامعه، گسترش عدالت و فراهم کردن زمینه‌های تحقق ارزش‌های الهی است.

مردم‌داری، امیدآفرینی و مسئولیت‌پذیری

وی در ادامه صداقت، ساده‌زیستی، هماهنگی میان گفتار و رفتار، شجاعت در شرایط دشوار و پایبندی به اصول را از دیگر ویژگی‌های رهبر شهید برشمرد و افزود: اعتماد عمومی زمانی شکل می‌گیرد که مردم میان سخنان و عملکرد یک مسئول هماهنگی ببینند.

احمدی با اشاره به نگاه آینده‌نگر رهبر شهید اظهار داشت: رهبر شهید همواره بر امیدآفرینی، نقش‌آفرینی جوانان و مشارکت فعال آنان در ساخت آینده کشور تاکید داشت و جامعه را به پرهیز از یاس و ناامیدی دعوت می‌کرد.

وی همچنین توجه به کرامت انسانی، حفظ عزت مردم و ارتباط نزدیک با اقشار مختلف جامعه را از دیگر ابعاد شخصیتی رهبر شهید دانست و عنوان کرد: بازخوانی زندگی و سیره این شخصیت می‌تواند برای نسل امروز و آینده الهام‌بخش باشد و الگویی از پیوند میان اخلاق، مسئولیت اجتماعی و خدمت به مردم ارایه کند.

حجت الاسلام حسین فلاحی اصل عضو هیات علمی دانشگاه لرستان نیز یکی از ویژگی های رهبر شهید را آشنایی عمیق با ادبیات فارسی و عربی دانست و گفت: تسلط ایشان بر زبان فارسی، منابع ادبی، شعر و ادب، از شاخصه های ارزشمندی بود که در بسیاری از روحانیان کمتر دیده می‌شود.

وی همچنین با اشاره به توانایی بالای رهبر شهید در سخنوری افزود: ایشان خطیبی توانا و سخنوری قدرتمند بود و این ویژگی در کنار قدرت بیان، از امتیازات برجسته رهبر شهید به شمار می‌رفت.

ارتباط با روشنفکران و اشراف بر مسائل نظامی

این استاد دانشگاه آشنایی و ارتباط مستمر رهبر شهید با روشنفکران معاصر را از دیگر ویژگی‌های ایشان برشمرد و گفت: ایشان با آثار، اندیشه‌ و دغدغه‌های روشنفکران ایران، مصر، لبنان و دیگر کشورها آشنا و حتی برخی از آثار آنان را ترجمه کرده که این ارتباط، موجب گسترش افق فکری ایشان شده بود.

حجت الاسلام فلاحی اصل ادامه داد: ارتباط مستمر با علمای بزرگ جهان تشیع نیز از دیگر ویژگی‌های ایشان بود و رهبر شهید با بسیاری از مراجع و علمای برجسته از جمله شهید آیت‌الله دستغیب، ارتباط داشته و از دیدگاه‌ها و مسائل آنان آگاه بوده اند.

وی همچنین با اشاره به اشراف رهبر شهید بر مسائل نظامی تصریح کرد: شناخت ساختارهای دفاعی، نیروهای مسلح و مسائل نظامی از دیگر امتیازات ایشان بود که در مدیریت و تصمیم‌گیری‌ها نقش مهمی ایفا می‌کرد.

به گفته حجت الاسلام فلاحی رهبر شهید در برنامه‌ریزی و پیگیری اهداف خود نیز فردی منسجم، با اراده و دارای قدرت تصمیم‌گیری بود.

وی توجه به وحدت جهان اسلام را از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبر شهید عنوان کرد و افزود: ایشان در مواضع و اقدامات خود همواره بر حفظ وحدت میان مسلمانان تاکید داشت و تلاش می‌کرد از بروز اختلافات مذهبی جلوگیری شود.

حجت الاسلام فلاحی همچنین به نحوه تعامل رهبر شهید اشاره کرد و گفت: ایشان با پیروان ادیان دیگر معاشرت داشت و به دیدار آنان می‌رفت که این نوع رفتار نشان‌دهنده اهتمام وی به همزیستی و تعامل اجتماعی بود.

مدیریت و حکومتداری در حساس‌ترین دوره‌های تاریخ ایران

شهرام رهنما دیگر عضو هیات علمی دانشگاه لرستان با تاکید بر اینکه شخصیت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از ابعاد مختلف علمی، فقهی، فلسفی و سیاسی قابل بررسی است گفت: برجسته‌ترین وجه شخصیت ایشان، مدیریت و حکومتداری در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران است که کشور پس از جنگ تحمیلی با چالش‌های گسترده اقتصادی، دفاعی و سیاسی روبه‌رو بود.

وی بیان کرد: شخصیت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای را می‌توان از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار داد که یک بعد جایگاه علمی، فلسفی و فقهی ایشان است که آثار و پژوهش‌های فراوانی درباره آن وجود دارد و صاحب‌نظران این حوزه باید به تبیین آن بپردازند.

وی افزود: تحصیلات، اشراف علمی و فقهی، آثار و دیدگاه‌های ایشان هر یک موضوعی مستقل برای پژوهش است و ظرفیت بحث‌های گسترده‌ای را دارد.

رهنما با تاکید بر اینکه حکومتداری؛ برجسته‌ترین ویژگی رهبری شهید است تصریح کرد: منطقه خاورمیانه در قرن ۲۰ و ۲۱ شاهد تحولات بسیار بزرگی بوده و ایران در مرکز بسیاری از این رخدادها قرار داشته است که اداره کشوری با این میزان از حساسیت و پیچیدگی آن هم در چند دهه متوالی، موضوعی نیست که بتوان از کنار آن به سادگی عبور کرد.

وی ادامه داد: ایران پس از پایان جنگ تحمیلی با مشکلات فراوانی در حوزه‌های اقتصادی، زیرساختی و دفاعی روبه‌رو بود و در چنین شرایطی دوران رهبری آیت‌الله خامنه‌ای آغاز شد.

رهنما با اشاره به روند تحولات کشور در سال‌های پس از جنگ اظهار داشت: اگر شرایط ابتدای دهه ۷۰ را با وضعیت امروز مقایسه کنیم، کشور در حوزه‌های مختلف مسیر قابل توجهی را پیموده که توسعه صنایع دفاعی، پیشرفت فناوری‌های مرتبط با پهپاد، موشکی و سایر تجهیزات نظامی از جمله دستاوردهای این دوره و موجب افزایش توان بازدارندگی کشور بوده است.

وی افزود: اتخاذ سیاست مستقل در عرصه بین‌المللی نیز از دیگر ویژگی‌های این دوره به شمار می‌رود هرچند این مسیر با فشارهای خارجی، تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی همراه بوده است.

حضور دیدگاه‌های مختلف در ساختار کشور

این استاد دانشگاه لرستان با اشاره به تنوع دیدگاه‌های سیاسی و قومی در ایران گفت: هر دو جریان اصلاح طلب و اصولگرا به توجه رهبر شهید به جریان مقابل اذعان کرده اند و درباره اقوام و مذاهب مختلف نیز این باور وجود دارد از ظرفیت گروه‌های گوناگون در ساختارهای مدیریتی کشور استفاده و تلاش شده است همه اقوام و مذاهب در چارچوب نظام نقش‌آفرینی داشته باشند.

رهنما تاکید کرد: درباره شخصیت رهبر انقلاب می‌توان از ابعاد مختلف علمی، فرهنگی، فقهی و سیاسی سخن گفت اما مهم‌ترین ویژگی ایشان مدیریت کشور در یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران و بررسی آن نیازمند پژوهش‌های دقیق و همه‌جانبه است.

انتهای پیام/