دلایل گرایش نوجوانان به اعتیاد

اعتیاد به مواد مخدر در میان نوجوانان،یک معضل جدی و رو به رشد در جامعه است.

یادداشت-مجتبی دشتی-نوجوانان به دلایل محیطی و ژنتیکی ممکن است دچار اعتیاد شوند. از مهم‌ترین دلایل محیطی برای ابتلای نوجوانان به مواد مخدر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در دسترس بودن مواد مخدر در مدرسه،عضویت در گروه دوستانی که مواد مخدر یا الکل مصرف می‌کنندمهارت‌های اجتماعی ضعیف مانند نداشتن مهارت «نه» گفتن، احساس اضطراب و کم‌رویی،حضور یک بزرگسالان مبتلا به سوء مصرف مواد مخدر یا نوشیدنی‌های الکلی و عدم نظارت والدین و همچنین، تحقیقات نشان می‌دهند که وجود ژن‌های خاصی در افراد تا ۶۰ درصد خطر ابتلا به اعتیاد را افزایش می‌دهد.

عوامل خطر بیولوژیکی برای ابتلا به اعتیاد عبارت‌اند از:

ابتلا یکی از اعضای نزدیک خانواده به مواد مخدر یا الکل،ابتلا به یک وضعیت پزشکی یا روانپزشکی مانند اضطراب و افسردگی

علامت‌های اعتیاد در نوجوانان عبارت‌اند از:

عدم علاقه به سرگرمی‌ها یا فعالیت‌های لذت‌بخش گذشته،کاهش عملکرد تحصیلی مانند افت ناگهانی نمرات و بی‌علاقگی به فعالیت‌های مدرسه، تغییرات ظاهری در فرد مانند بی‌توجهی به بهداشت فردی و تغییر وزن،اختلال در قضاوت مانند انجام فعالیت‌های مخاطره‌آمیز بدون نگرانی از عواقب آن،داشتن علائم تحمل و ترک،رفتار‌های مخفیانه مانند پنهان کردن مصرف مواد،تغییر در رفتار مانند نوسانات خلقی ناگهانی، تحریک‌پذیری، کناره‌گیری از خانواده و دوستان،مداخله زودهنگام و درمان مناسب برای مقابله با اعتیاد در نوجوانان بسیار مهم است؛ زیرا عوارض جانبی اعتیاد را کاهش می‌دهد.

مراحل مختلف مشاوره اعتیاد نوجوانان عبارت‌اند از:

۱.برقراری ارتباط موثر با نوجوان
ارتباط برقرار کردن با کودکان و نوجوانان سخت‌تر از برقراری ارتباط با بزرگسالان است. مشاوران تلاش می‌کنند با ایجاد یک فضای دوستانه، اعتماد نوجوان را جلب کنند تا او به‌راحتی درباره احساسات و دلایل مصرف مواد مخدر صحبت کند.

۲. ارزیابی فرد
روانشناسان و مشاوران در ابتدا وضعیت فعلی فرد، تاریخچه پزشکی و وضعیت سلامت روان خانواده را بررسی می‌کنند. این ارزیابی به مشاور کمک می‌کند تا الگو‌های مصرف مواد نوجوان را کشف کرده و یک برنامه فردی برای ترک مواد مخدر برای او طراحی کند.

۳. بستری کردن فرد
‌اگر شدت اعتیاد فرد نوجوان زیاد باشد، مشاور پیشنهاد بستری شدن فرد در بیمارستان را می‌دهد. مرحله سم‌زدایی در بیمارستان تحت نظر پزشکان متخصص انجام شده و جلسات مشاوره نیز در مرکز درمانی انجام می‌شوند.

۴. درمان سرپایی
درمان سرپایی برای نوجوانانی ارائه می‌شود که شدت اعتیاد آن‌ها کم‌است. در این نوع درمان فرد می‌تواند در خانه امکانات درمانی را دریافت و به طور منظم در جلسات مشاوره شرکت کند. در این مرحله بسته به‌شدت اعتیاد، سم‌زدایی نیز برای فرد تجویز می‌شود.

۵. روان‌درمانی
روان‌درمانی مهم‌ترین قسمت درمان اعتیاد در نوجوانان است. مشاوران در سه سطح مختلف به فرد نوجوان مشاوره ارائه می‌کنند که عبارت‌اند از:

مشاوره فردی: درمان شناختی-رفتاری (CBT) مهم‌ترین رویکرد درمانی است که مشاوران در سطح فردی از آن استفاده می‌کنند. این‌رویکرد به افراد کمک می‌کند تا الگو‌های منفی و ناکارآمد زندگی خود را بشناسند و آن‌ها را به الگو‌های مثبت تبدیل کنند.

مشاوره خانوادگی: اغلب نوجوانانی که به اعتیاد مبتلا می‌شوند، نمی‌توانند رابطه سازنده‌ای با والدین خود داشته باشند. مشاوران با کمک رویکرد خانواده درمانی به نوجوان و والدین او کمک می‌کنند تا یک رابطه سازنده و موثر با یکدیگر داشته باشند.

مشاوره گروهی: حمایت گروه همسالان، به‌ویژه کسانی که سابقه سوء مصرف مواد داشته‌ا%D