روایت ماندگار عشق لرستانی‌‎‌ها در حماسه اربعین

همای سعادت- در یادداشت سعید پورعلی آمده است: لرستان سرزمینی کهن در دل زاگرس با فرهنگی ریشه‌دار، پیشینه‌ای مملو از غیرت، ولایتمداری و فداکاری دارد و مردم این دیار در بزنگاه‌های بزرگ تاریخ ایران و اسلام چه در دفاع از کیان وطن و چه در حمایت از پرچمداران حق همواره نقش‌آفرین و پیشگام بوده‌اند.

با درآمیختن روحیه حماسی و اصیل لرها با آموزه‌های عمیق شیعی و محبت به اهل بیت(ع) لرستان به یکی از قطب‌های معنوی و فرهنگی کشور تبدیل شده به‌ویژه در مساله اربعین حسینی و راهپیمایی جهانی آن که تجلی هویت شیعی و شکوفایی سرمایه اجتماعی و فرهنگی ملت ایران است مردم ولایتمدار و شجاع لرستان جایگاهی کم‌نظیر دارند.

پیشینه پیوند لرستان با نهضت عاشورا و اربعین ریشه در اعماق تاریخ دارد و از قرون اولیه اسلامی تاکنون عشق به امام حسین (ع) و اهل بیت در بستر فرهنگ لرها جاری بوده و سوگواری‌های سنتی، آیین‌های خاص عزاداری، مرثیه‌سرایی‌ها، مجالس پرشور و گاه منحصر بفرد حسینیه‌ها و تکایا نمادهایی عینی از امتداد عاطفی و معرفتی مردم لرستان با کاروان عاشورا است.

از دیرباز مردم این سرزمین با عزت و رشادت در کنار پرچم‌داری حق، راه آزادی، عدالت و مقاومت را برگزیده‌اند و فرهنگی که در سلوک و زندگی روزمره خانواده‌های لر به شکل میهمان‌نوازی، همدلی، ایثار و همبستگی جلوه دارد.

تاریخ لرستان مشحون از اسوه‌هایی است که علم ایستادگی بر دوش گرفتند و چه بسیار بزرگانی از دیار لرستان که در راه پاسداشت دین و خدمت به اهل بیت(ع) جان‌فشانی کردند چه در دوران صفویه و قاجار در برابر ظلم و چه در دوران مشروطه و نهضت ملی شدن نفت و یا دفاع مقدس که این استان با تقدیم هزاران شهید راه کربلا را در جبهه‌های ایران زنده نگاه داشت.

روحیه سلحشوری و وفاداری لرستانی‌ها

این پیشینه فرهنگی روحیه سلحشوری و وفاداری لرستانی‌ها را به آیینی جمعی و مدرسه‌ای برای تربیت خادمان حسینی تبدیل کرده است و امروز نسل جدید لرستان با تکیه بر این پشتوانه تاریخی و معنوی، پرچمدار فرهنگی خدمتگزاری به زائران اربعین است و در بزرگداشت این حماسه جهانی نام استان لرستان را طنین‌انداز ساخته است.

در سال‌های اخیر راهپیمایی باشکوه اربعین به صحنه‌ای برای ابراز هویت دینی، همبستگی ملی و مانور اقتدار فرهنگی ایران بدل شده است و مردم لرستان فارغ از هر طبقه اجتماعی و جغرافیایی چون همیشه پیشگام، عاشقانه و با چشمانی اشکبار اما دلی سرشار از امید و معنویت، در این حرکت جمعی عظیم حضور دارند.

اعزام کاروان‌های بزرگ از شهرها و روستاهای لرستان به سمت کربلا نماینده روح همیشه زنده‌ عاشورا در خاطره و وجدان جمعی این دیار است و آنچه این نقش‌آفرینی را ممتاز می‌کند پیوند عمیق با ارزش‌ها و آرمان‌های عاشورا، روح مشارکت‌پذیر و فرهنگ دستگیری و خدمت‌رسانی لرهاست.

موکب‌های لرستان از مرزهای ورودی کشور تا حوالی شهرهای عراق نه تنها محل اطعام و اسکان میلیون‌ها زائر که کانون ایثار و کرامتی‌ هستند که ریشه در فرهنگ بومی و شجاعت لرها دارد.

این مواکب با تلاشی بی‌وقفه با امکاناتی محدود اما با اراده و همدلی بی‌مرز، خاطره‌ای فراموش‌نشدنی در ذهن هر زائر اربعین حک می‌کنند و مردان و زنان لرستان اعم از پیر و جوان در صفوف اولیه خدمت به میهمانان حسینی از دل و جان مایه می‌گذارند تا روایت مهمان‌نوازی این دیار جهانی شود.

حضور فعال و اثرگذار بانوان لرستانی در موکب ها

بانوان لرستان با حضور فعال و اثرگذار خود چه در بخش پخت‌وپز چه در مسئولیت‌های فرهنگی و بهداشتی مواکب، الگوی جدیدی از مشارکت اجتماعی و دینی را آفریده‌اند و جوانان هم با انگیزه و خلاقیت نقشی ویژه در ساماندهی، خدمت‌رسانی، تولید محتوای رسانه‌ای و تقویت پیوندهای ملی ایفا می‌کنند.

در لرستان پیوند نسل‌ها بر محور خدمت به اربعین دست‌مایه رشد فرهنگی عظیمی شده است و نوجوانان امروز خاطرات کودکی خود را با بوی چای و غذای نذری موکب‌ها و با نگاه به دستان پینه‌بسته پدران و مادرانشان که در خدمت زائران حسینی شب و روز نمی‌شناسند به یاد می‌آورند.

این تجربه عملی مدرسه‌ای زنده برای تربیت انسان‌هایی مسئول، ولایت‌مدار، ایثارگر و آگاه به نیاز جامعه شده است و راهپیمایی اربعین در لرستان فقط یک آیین مذهبی یا اجتماعی نیست بلکه یک مکتب اجتماعی و زاینده فرهنگ رفتار جمعی است.

اینجا اربعین صحنه بلوغ رأفت اسلامی، صفا، مهربانی و مشارکت واقعی میان آحاد جامعه و همه اقوام و طوایف است و حضور اقشار مختلف مردم چه از طوایف لر چه مناطق شهری یا روستایی وحدتی مثال‌زدنی را رقم زده که ریشه در همان فرهنگ دیرپای منطقه دارد.

پدیده موکب‌های لرستانی تبدیل به نمادی از حضور سازمان‌یافته اما مردمی شده است، ساختاری که بر پایه اعتماد، همیاری و عشق شکل گرفته و هرساله با تغییر نسل‌ها نه تنها ضعیف نشده بلکه گسترده‌تر و خلاقانه‌تر هم شده است.

شجاعت مردم این استان در عبور از مشکلات اقتصادی، دوری راه و حتی مشکلات و محدودیت‌های تردد نشان می‌دهد که عشق به حسین(ع) و ولایت اهل بیت تنها عامل استواری این مشارکت است نه منفعت یا تبلیغ و نشانه‌ای روشن از اخلاص تاریخی لرستانی‌ها است.

نقش کلیدی هیئات مذهبی، حسینیه‌ها و روحانیون و ذاکرین لرستان در پاسداشت اربعین نباید مغفول بماند چرا که وعاظ و مداحان برجسته با زبان بومی و لحن قومی خود پیام عاشورا را بدون واسطه در دل‌ها و ذهن‌ها می‌نشانند و نسلی آگاه و عاشق می‌پرورند که حاضر است برای آرمان‌های حسینی از جان و مال خود بگذرد.

جایگاه پیشتاز لرستانی‌ها در دفاع از حریم اهل بیت

این پایگاه فرهنگی شالوده و بنیان قوی برای مشارکت خودجوش و غیراداری مردم لرستان در مناسک اربعین ایجاد کرده است و از سوی دیگر رسانه‌های محلی استان و فعالان فرهنگی لر با تولید محتواهای اصیل در شبکه‌های اجتماعی و ملی، نقش لرستان را به عنوان الگوی فرهنگی اربعین رسانه‌ای و تقویت کرده‌اند.

در کنار همه این‌ها نباید از جایگاه پیشتاز لرستانی‌ها در دفاع از حریم اهل بیت و مشارکت در تحولات تاریخی جهان اسلام غفلت کرد چرا که حضور چشمگیر رزمندگان این دیار در جبهه‌های دفاع مقدس، شهدای مدافع حرم و نقش فعّال خیرین استان در ساخت زائرسراها، حسینیه‌ها و مدارس دینی در عراق همگی نشان‌دهنده تداوم روحیه عاشورا و پیوند هویتی مردم لرستان با فرهنگ اربعین است و این پیوستگی تاریخی و تمدنی ضمن نمایش قابلیت‌های تمدن‌ساز ملت ایران تصویر روشنی از مرزهای امت اسلامی و روح همبستگی فراملی را بازمی‌نمایاند.

نقش مردم ولایتمدار و شجاع لرستان در مواجهه با دشواری‌ها، بحران‌ها و شرایط پیچیده امنیتی یا کرونا، مثال‌زدنی بود و آنان حتی در سال‌هایی که محدودیت‌های شدید کرونایی یا تهدیدات امنیتی و سیاسی وجود داشت نه‌تنها شعله اربعین را خاموش نکردند بلکه از مسیرهای دیگر با اعزام کمک‌های مالی، پشتیبانی از موکب‌ها و برگزاری عزاداری‌های اجتماعی اما مسئولانه راه تداوم حضور را انتخاب کردند.

امروز بزرگداشت اربعین در لرستان تنها متعلق به طبقه خاص یا سنین مشخص نیست، کودک و نوجوان، بانوان، جوانان تحصیل‌کرده، ریش‌سفیدان و حتی مدیران و کارآفرینان استان همگی حضوری فعال ایفا می‌کنند که این همبستگی کم‌نظیر روح تازه‌ای به نشاط اجتماعی و فرهنگی استان بخشیده و منجر به تقویت سرمایه اجتماعی، حس مسئولیت جمعی و امید به آینده در جامعه غرب کشور شده است.

تقویت سرمایه اجتماعی و حس مسئولیت جمعی ارمغان موکب ها

اربعین برای مردم لرستان فرصت احیای هویت فرهنگی و دینی در عمل است، مدرسه‌ای برای تمرین نوع‌دوستی، منش پهلوانی و اصلاح رفتار جمعی که تأثیر عمیق آن را می‌توان در کاهش آسیب‌های اجتماعی، گسترش همیاری و رشد فرهنگ مشارکت و اعتماد اجتماعی استان مشاهده کرد.

لزوم توجه به پیوست رسانه‌ای و فرهنگی نقش مردم لرستان در جریان اربعین واجد اهمیت است چرا که این حضور مقتدر اکنون نه فقط الگویی درون‌استانی بلکه الهام‌بخش بسیاری از استان‌ها و حتی تشکل‌های شیعی خارج از کشور شده است.

هر سال موکب‌های لرستانی با دعوت از هنرمندان، فعالان رسانه‌ای و چهره‌های ملی تریبونی برای بازتاب صدای وحدت و همدلی جامعه ایرانی و نمایش نقش افتخارآفرین استان در حماسه حسینی می‌آفرینند و محتوای تولیدی این مواکب در قالب فیلم، مستند، عکس و گزارش‌های خبری، میراث معنوی و فرهنگی لرستان را به نسل جدید و فضای بین‌المللی منتقل می‌کند.

مردم ولایتمدار و شجاع لرستان در بزرگداشت راهپیمایی اربعین حسینی نه صرفا ایفای نقش جمعی یک استان که بازتولید فرهنگ ایثار، همبستگی و وحدت امت اسلامی را محقق ساخته‌اند.

راز ماندگاری و شکوه این حضور فعال در پیوستگی با پیشینه غنی و روحیه ولایتمدارانه مردمان این خطه نهفته است چرا که آن‌ها برخاسته از تاریخ ایستادگی، دین‌مداری و خدمت عاشقانه امروز در حماسه جهانی اربعین یک بازیگر کلیدی، صاحب سبک و اثرگذار هستند که نه‌تنها باعث ارتقای شان ملی و منطقه‌ای استان شده بلکه به الگویی شایسته برای کل ایران و جهان تشیع بدل گردیده است.

این نقش پررنگ مردم لرستان را باید سرمایه معنوی و فرهنگی کشور دانست، سرمایه‌ای که اگر به شایستگی برجسته و حمایت شود می‌تواند تا نسل‌ها، ضامن استمرار فرهنگ مقاومت، فداکاری و خدمتگزاری در ایران اسلامی باقی بماند.

انتهای پیام/