مدرسهسازی؛فریاد بی صدای کودکان مناطق محروم
سالهاست که سایه کمبود امکانات آموزشی بر سراسر کشور گسترده شده است؛مشکلی که قدمتی به اندازه تاریخ معاصر ایران دارد و از زمان پیش از انقلاب ریشه میگیرد.
یادداشت-با این حال، باوجود پیشرفتهای چشمگیر و ملموسی که طی چهار دهه اخیر در همه عرصهها احساس کردهایم، این معضل همچنان پابرجاست و به یکی از بزرگترین موانع تحقق عدالت آموزشی تبدیل شده است. اوج این مسئله زمانی است که این کمبود ها بیش از هر حوزه دیگری نظام آموزشی کشور را هدف قرار داده و دانشآموزان مناطق محروم را از تحصیل علم محروم کرده است.
کودکانی که در سرمای سخت و گرمای طاقتفرسا تنها با اشتیاقی بیوقفه، مسیرهای صعبالعبور ده و روستا را میپیمایند تا پشت میزهایی بنشینند که سقف و دیوارهایشان هنوز از خشت و کاهگل است. شرایطی که اگر آن را تجربه نکردهایم،حداقل بارها در سریالها و فیلمهای تلویزیونی دیده و با دشواریهای آن آشنا شدهایم.
تراکم جمعیتی کلاسها در لرستان؛هشداری برای عدالت آموزشی
تراکم بالای دانشآموزان در کلاسهای درس لرستان، فراتر از یک چالش ساده آموزشی، زیرساختهای عدالت اجتماعی و توسعه انسانی این استان را نشانه رفته است. وقتی هر معلم ناگزیر است بیش از ۴۰ کودک را در یک فضای محدود آموزش دهد، بنیانهای تعلیم و تربیت سست میشود و فرصتهای رشد برای بسیاری از دانشآموزان از دست میرود.
در لرستان ۳۲۵ مدرسه و ۹۰۰ کلاس درس با تراکم بیش از ۳۵ نفر ثبت شده که بسیار فراتر از استاندارد ۲۴ نفر در هر کلاس است. متوسط کشوری تراکم کلاسها حدود ۲۹ نفر است و نشان میدهد استان با معضل کمبود فضای آموزشی دستو پنجه نرم میکند.بیش از ۲۰۰ مدرسه کانکسی به عنوان محل موقت تحصیل دانش آموزان تعریف شده که ۷۰ مورد آن جایگزین شده و بقیه تا پایان سال تحصیلی در دست بازسازی است. این شرایط، نشانه کمبود فضا و تمرکز نامتوازن امکانات آموزشی در مرکز استان است.پیامدهای اصلی تراکم بیشتر از ۳۰ نفر در هر کلاس باعث کاهش فرصت توجه فردی معلم به دانشآموز،افت کیفیت یادگیری و تشخیص نارساییهای درسی و افزایش فرسودگی جسمی و روانی معلمان می شود. در نتیجه، نرخ ترک تحصیل در مقاطع ابتدایی و متوسطه اول افزایش یافته و انگیزه دانشآموزان بهویژه دختران به خاطر دوری راه و نبود کلاسهای جداگانه کاهش مییابد.
ریشههای اصلی تراکم کلاسها در لرستان را میتوان در چهار عامل کلیدی کمبود اعتبار عمرانی و بودجه تخصیصیافته،نابرابری توزیع منابع آموزشی میان مرکز و حاشیه،مهاجرت معکوس برخی خانوادهها از شهر به روستا،فقدان آمایش سرزمین مبتنی بر نیاز آموزشی مناطق و …این عوامل باعث شده نه تنها مدارس جدید کافی احداث نشود،بلکه بسیاری از مدارس موجود نیز در وضعیت فرسودگی وناکارآمدی قرار گیرند.
تراکم کلاسها در لرستان فراتر از یک موضوع آکادمیک، چالشی تاریخی برای تحقق عدالت آموزشی و توسعه پایدار است.رفع این معضل تنها با عزم ملی و همافزایی دولت، خیرین و جامعه محلی میسر میشود. اگر با شتاب و هماهنگی اقدام نکنیم،نسل آینده لرستان از امکانات اساسی تحصیل محروم خواهد ماند و شکاف توسعه میان این استان و دیگر نقاط کشور عمیقتر خواهد شد.
در راستای تحقق عدالت آموزشی، چند طرح اصلی جایگزینی مدارس کانکسی با فضاهای استاندارد طرح «شهید پناهی» و «شهید عجمیان» برای تخریب مدارس سنگی و کپری،احداث ۲۲۰ کلاس درس جدید استاندارد سازی سیستم گرمایشی و بهداشتی و..در استان که این پروژهها اگرچه نویدبخش است، اما سرعت اجرای آنها باید با شتاب بیشتری همراه شود.
اکنون در سال ۱۴۰۴ و پس از گذشت چهار سال از سده جدید، این وضعیت برای ساکنان کلانشهرها و مناطق مرفهنشین شاید چندان قابل درک نباشد؛ به خصوص که رشد مدارس غیرانتفاعی با امکانات فراوان در این مناطق، فاصله موجود را بیش از پیش برجسته میکند.اما مقایسه این مدارس با مدارس مناطق کم برخوردار از دید مردم پنهان نمیماند و هنوز هم خیرین مدرسهساز،چه در زمان حیات و چه پس از آن، در این مسیر گام برمیدارند.
نقش شبکههای اجتماعی و خیرین مدرسهساز
خوشبختانه در چند سال اخیر، به لطف شبکههای اجتماعی و گردهماییهای متعدد سراسری خیرین مدرسهساز، افراد زیادی همراه شدهاند و به تحقق ضربالمثل «یک دست صدا ندارد» کمک کردهاند. مردمان این سرزمین، با هر دین و مذهب، انسانیت و همیاری را سرلوحه اقدامات خود قرار دادهاند و روشنایی آینده را در تلاش کودکان و نوجوانانی میبینند که به امید ساختن ایرانی آباد پشت نیمکتهای مدارس مینشینند.
اولویتبخشی به مدرسهسازی؛چالشی در سایه رشد ساختوسازهای تجاری
این حرکت خیرخواهانه و آیندهساز که محرک توسعه و پیشرفت کشور است، گاهی در سایه بیتوجهیها به فراموشی سپرده میشود. چراکه طی دو دهه اخیر، شاهد رشد قارچگونه سازههای بلند و تشریفاتی مانند مراکز خرید و مجتمعهای تجاری در اقصی نقاط کشور هستیم؛ سازههایی که با کپیبرداری از یکدیگر، خدمات مشابهی ارائه میدهند و سرمایه هنگفت چند صد میلیاردی را با بازدهی نسبتا کم به خود اختصاص دادهاند.واضح است که تمرکز بر این موارد و سرمایهگذاریهای سنگین آن، فرصتی برای نگاه عمیقتر به موضوع مدرسهسازی و ضرورت ترغیب قشر پردرآمد فراهم نکرده است.
و اما راه حل؛تخصیص بودجه بیشتر و اولویت دادن به ساخت مدارس در مناطق محروم از مهمترین اقداماتی است که باید در دستور کار مسئولان قرار گیرد. همچنین متقاعدسازی بخش خصوصی برای جذب سرمایهگذاری در این حوزه میتواند گامی بلند در تحقق آرزوی کودکان و نوجوانان محروم کشور باشد.برای تابش نور عدالت آموزشی در لرستان، هر یک از سطوح تصمیمگیر میبایست سهم خود را ادا کنند:فرمانداران و بخشداران برای شناسایی دقیق نیازها، آموزشو پرورش برای بهروزرسانی نقشه سرزمین آموزشی،سازمان نوسازی مدارس برای تسریع در پروژهها، خیرین و بخش خصوصی برای پر کردن شکاف منابع با این همافزایی میتوان آیندهای روشنتر برای دانشآموزان لرستانی رقم زد.
انتهای پیام/
ارسال دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰