افزایش ۵۵ میلیون مترمکعبی حجم تخصیص “سد معشوره”

به گزارش همای سعادت، مهندس داریوش حسن نژاد، مدیر عامل شرکت آب منطقه ای لرستان، با  اشاره به تاریخچه سد تنگ معشوره و تخصیص منابع آب آن بیان داشت: از ابتدای سال ۱۳۸۸، با صدور مجوز تخصیص منابع آب سد با هدف تامین ۲۳ میلیون مترمکعب، نیاز شرب و صنعت و ۲۵۰میلیون مترمکعب نیاز کشاورزی دشت های کوهدشت، طرحان و رومشکان آغاز و در طی ۱۳سال گذشته بارها دچار تغییر شد و در مقاطعی تا حذف و توقف مطالعات نیز پیش رفت.

وی افزود: مجوز اولیه تخصیص سد در سال ۱۳۸۸ که موجی از دلگرمی و انگیزه برای استان، خصوصا اهداف مورد نظر سد و پایین دست آن به همراه داشت و با ارزیابی منابع آب بلندمدت رودخانه کشکان شامل رودخانه هررود در بالادست چغلوندی و رودخانه دوآب در بالادست سلسله برآورد شده است که مبتنی بر آورد حدود ۷۵۰ میلیون مترمکعبی رودخانه کشکان در محل این سد، تعیین و به استان اعطا شد.

حسن نژاد گفت: با کاهش شدید منابع آب در اواخر دهه ۸۰و اوایل دهه ۹۰ و عدم تامین نیازهای آبی و تعهدات ایجاد شده برای توسعه توسط وزارت نیرو در کنار توسعه برداشت ها در بالادست و افزایش جمعیت، وزارت نیرو با بروز رسانی پتانسیل تجدیدپذیر حوضه آبریز کرخه، میزان آب قابل استفاده را تعیین کرد که نسبت به مجموع نیازهای آبی تمام استان های حوضه آبریز کرخه، بسیار کمتر بود.

وی تصریح کرد: در واقع عملا تعادل بین عرضه و تقاضا امکان پذیر نبود و در این میان، آورد رودخانه کشکان در محل سد تنگ معشوره به حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت، از این رو با مصوبات شورای عالی آب و همچنین نتایج دو دوره جلسات شورای هماهنگی حوضه آبریز کرخه که متشکل از استانداران، نمایندگان و ذینفعان استان‌های مربوط به این حوضه آبریز بود، سهم هر استان از منابع آب مشترک حوضه کرخه تعیین شد و براساس آن تمام برداشت های مستقیم از محل منابع آب سطحی و طرح‌های توسعه منابع آب استان‌ها در سقف سهم هر استان قرار گرفت و در نهایت، مجوزهای تخصیص قبلی کلیه طرح‌های استان‌های حوضه آبریز کرخه بازنگری شد.

ابطال مجوز تخصیص طرح‌های مطالعاتی و اجرایی استان‌ها

مدیرعامل آب منطقه ای ادامه داد: بر این اساس و باتوجه به اضافه برداشت استان‌ها از منابع آب سطحی نسبت به سهم خودشان، با موافقت اعضای شورای هماهنگی حوضه آبریز، در سال ۱۳۹۳ مجوز تخصیص تمام طرح‌های مطالعاتی و اجرایی استان‌ها از جمله لرستان باطل شد و تخصیص منابع آب سد تنگ معشوره به ۵۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت و تمام تخصیص کشاورزی آن حذف شد.

حسن نژاد افزود: در ادامه و مبتنی بر درخواست‌های استانها، در سال ۱۳۹۵و براساس مصوبات سومین جلسه شورای هماهنگی حوضه آبریز کرخه، شرکت های آب منطقه‌ای به نمایندگی از استان‌ها مکلف شدند نسبت به تدقیق منابع و مصارف آب خود در حوضه آبریز کرخه اقدام کنند تا در نتیجه آن چنانچه سهمی از سقف سهم استان از منابع آب ابلاغی باقی مانده باشد، براساس درخواست استان به طرح‌های توسعه منابع آب مطالعاتی و اجرایی اعطا و تخصیص‌های قبلی در سقف سهم استان‌ها به صورت کامل و یا با تغییراتی احیا شود.

تدقیق منابع و مصارف آب استان در حوضه کرخه و کارون

وی تاکید کرد: تا این زمان، هیچ منبع آب سطحی برای تامین نیازهای دشت‌های کوهدشت مورد نظر نبود و تمام نیازهای دشت‌های پلدختر و شیراوند (از معمولان و افرینه تا زیودار و پلدختر و …) تنها امکان برداشت از جریان بهنگام رودخانه کشکان و از طریق نهرهای سنتی و موتورتلمبه‌ها را داشتند که عمدتا با کاهش منابع آب در فصول با نیاز آبی بالا با چالش‌های جدی مواجه بودند و سال‌های ۹۴، ۹۵، ۹۹و ۱۴۰۰مثال‌های روشنی تنها در طول ده سال گذشته هستندکه در مقاطعی از زمان، رودخانه کشکان در طی آن کاملا خشک شده است که بر این اساس، استان لرستان با محوریت شرکت آب منطقه‌ای و با هماهنگی کامل مجموعه استانداری، سازمان مدیریت و برنامه، مجمع نمایندگان استان و سایر دستگاه‌های ذینفع استان و با بکارگیری شرکت مهندسین مشاور ذیصلاح، تدقیق منابع و مصارف آب استان در حوضه کرخه و کارون را در اواخر سال ۹۷ آغاز کرد.

این مقام مسئول بیان کرد: درنتیجه آن و با برگزاری جلسات مکرر با وزارت نیرو و در سطوح مختلف از وزیر نیرو تا مدیران دفاتر، در تاریخ ۹۸/۸/۲۸ موفق به تایید نتایج منابع و مصارف آب استان و به تناسب آن بروزآوری تخصیص آب طرح‌های استان شد که در نتیجه آن حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب به سرجمع تخصیص‌های حوضه کرخه در استان افزوده شد که علاوه بر احیاء، تخصیص برخی از طرح که پیش از این باطل شد و براساس مجوز تخصیص ابلاغی به استان، مقرر شد تخصیص سد تنگ معشوره علاوه بر شرب و صنعت کوهدشت، با هدف تامین تمام نیازهای صرفا دشت‌های پلدختر و شیراوند که از طریق برداشت‌های مستقیم تنظیم می‌شدند، از محل منابع آب تنظیمی تنگ معشوره تامین شوند و تخصیص آن از ۵۰ به ۱۳۰میلیون مترمکعب افزایش یافت.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای اظهار داشت: در مرحله بعد، با هماهنگی مجدد استانداری لرستان، مجمع نمایندگان استان و سایر سازمان‌های ذینفع، با محوریت آب‌ منطقه ای استان و با استفاده از ظرفیت شرکت مهندسین مشاور ذیصلاح، بازهم فرض‌های مورد نظر وزارت نیرو در تعیین سهم باقی مانده استان مورد بازنگری قرار گرفت و با حذف برخی همپوشانی‌ها و البته جابجایی تخصیص طرح‌هایی که صرفا هدف مشترک با سد تنگ معشوره داشتند و البته نسبت به زمان بهره‌برداری این سد، بسیار عقب تر هستند.

حسن نژاد افزود: خرداد امسال، مجددا حدود ۶۵ میلیون متر مکعب به سرجمع تخصیص لرستان در محدوده حوضه آبریز کرخه اضافه شد و حجم تخصیص سد تنگ معشوره که به نوعی موضوع اجرای آن برای استان فارغ از نیازهای اساسی و فنی و منطقی، به موضوعی احساسی و حیاتی برای استان تبدیل شده بود، به میزان ۵۵ میلیون مترمکعب دیگر افزایش یافت تا در کنار تامین نیازهای تمام اراضی دشت‌های پلدختر و شیراوند و تا آخرین قطره با مشارکت و با افزوده شدن سدهای بن لار، چلهول، خسرو اباد، زال، داربلوط و میانکوه، امکان تامین بخشی از نیازهای کوهدشت، سلسله و دلفان را نیز داشته باشد که به این ترتیب تنها سد قابل توجه لرستان در حوضه آبریز کرخه که به نوعی جلوه مدیریت آب استان و یکی از بزرگترین طرح‌های عمرانی و زیرساختی استان محسوب می‌ شود، نعمات بسیار ارزنده‌ای برای مردم استان و شهرستان‌های مختلف به همراه داشته باشد.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای لرستان گفت: سد معشوره، تنها سد قابل توجه استان در حوضه آبریز کرخه، جلوه ی مدیریت آب استان و یکی از بزرگترین طرح های عمرانی و زیرساختی استان است.