گل‌مالی عاشورا میراثی از هویت تاریخی و فرهنگ سوگواری ایرانیان است

به گزارش همای سعادت،مجتبی رومانی با اشاره به پیشینه تاریخی آیین گل‌مالی در ایام تاسوعا و عاشورای حسینی،این سنت را یکی از برجسته‌ ترین جلوه‌های پیوند فرهنگ ایرانی با فرهنگ عاشورایی دانست و گفت: آیین گل‌مالی در لرستان تنها یک مراسم عزاداری نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و نظام معنایی مردم این سرزمین به شمار می‌رود.

وی افزود: بررسی‌های تاریخی، مردم‌شناختی و متون کهن نشان می‌دهد سنت آغشته شدن به خاک و گل در هنگام سوگواری، سابقه‌ای دیرینه در فرهنگ ایرانی دارد و نمونه‌های آن را می‌توان در روایت‌های اساطیری و حماسی ایران مشاهده کرد.

رومانی گفت:در فرهنگ ایران باستان، خاک نماد بازگشت انسان به اصل خویش و نشانه‌ای از نهایت اندوه در فقدان عزیزان بوده است. به همین دلیل در سوگ شخصیت‌های بزرگ و پهلوانان، مردم با خاک‌آلود کردن سر و روی خود، عمق تأثر و اندوهشان را به نمایش می‌گذاشتند.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان با بیان اینکه این سنت کهن پس از ورود اسلام و گسترش فرهنگ تشیع در ایران، با مفاهیم عاشورایی پیوند خورده است، تصریح کرد: مردم لرستان آیین گل‌مالی را به عنوان عالی‌ترین و عمیق‌ترین شکل عزاداری برای حضرت امام حسین(ع) حفظ کرده‌اند و آن را نسل به نسل به آیندگان منتقل کرده‌اند.

رومانی خاطرنشان کرد: مراسم گل‌مالی از روزهای ابتدایی دهه محرم آغاز می‌شود و در روز تاسوعا با آماده‌سازی حوضچه‌های گل و مهیا کردن فضای عزاداری به اوج آمادگی می‌رسد. در روز عاشورا نیز عزاداران با حضور در تکیه‌ها و حسینیه‌ها، بدن و لباس‌های خود را به گل آغشته کرده و در دسته‌های عزاداری شرکت می‌کنند.

وی ادامه داد: آنچه این آیین را از بسیاری از مراسم‌های سوگواری متمایز می‌کند، مشارکت گسترده همه اقشار جامعه است. در روز عاشورا هیچ تفاوتی میان افراد جامعه دیده نمی‌شود و همه، از پیر و جوان گرفته تا کارگر، استاد دانشگاه، روحانی و پزشک، در کنار یکدیگر در سوگ سیدالشهدا(ع) عزاداری می‌کنند.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان با اشاره به ابعاد فرهنگی این سنت اظهار داشت: گل‌مالی علاوه بر جنبه مذهبی، یک سرمایه ارزشمند مردم‌شناختی است که بخشی از هویت قوم لر را نمایندگی می‌کند. این آیین بیانگر شیوه مواجهه مردم این منطقه با مفهوم سوگ، فقدان و وفاداری به ارزش‌های دینی و فرهنگی است.

وی افزود: در فرهنگ لرستان، گل نماد نهایت اندوه و فروتنی در برابر مصیبت است و هنگامی که عزاداران در روز عاشورا خود را گل‌آلود می‌کنند، در واقع به زبان نمادین اعلام می‌کنند که در غم از دست دادن عزیزترین انسان تاریخ اسلام، حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، سوگوار هستند.

رومانی با اشاره به ثبت ملی آیین گل‌مالی گفت: ثبت این سنت در فهرست میراث ناملموس کشور گامی مهم در جهت صیانت از این میراث ارزشمند بوده است، اما حفاظت از آن تنها با ثبت رسمی محقق نمی‌شود و نیازمند مستندسازی، پژوهش، آموزش و انتقال صحیح آن به نسل‌های آینده است.

وی تصریح کرد: در سال‌های اخیر رسانه‌های داخلی و خارجی توجه ویژه‌ای به آیین گل‌مالی نشان داده‌اند و تصاویر این مراسم در سطح جهانی منتشر شده است. این موضوع فرصتی مناسب برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی لرستان به شمار می‌رود.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان در پایان تأکید کرد: عاشورا در لرستان تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه عرصه‌ای برای تجلی پیوند عمیق تاریخ، فرهنگ و باورهای مردم این دیار است. آیین گل‌مالی نیز به عنوان یکی از شاخص‌ترین جلوه‌های این پیوند، همچنان زنده و پویا باقی مانده و هر ساله شکوهی تازه از ارادت مردم لرستان به نهضت حسینی را به نمایش می‌گذارد.

انتهای پیام/