از کربلا تا جهان؛عاشورا الهام‌بخش مبارزه با ظلم

به گزارش همای سعادت،مجتبی گراوند در گفت‌وگو با ایکنا، توضیح داد: فرهنگ مقاومت در سیره امام حسین(ع)، یک مفهوم جامع، چندبعدی و راهبردی است که از منظر تاریخی، دینی، اخلاقی و اجتماعی، اهمیت فراوان دارد. مقاومت در این دیدگاه، صرفاً مقابله فیزیکی نیست؛ بلکه یک فرآیند عمیق معنوی و عقلانی است که شامل مجاهده با نفس، صبر، ایمان، عدالت‌خواهی و حفظ کرامت انسانی می‌شود.

وی با اشاره به اینکه ویژگی بارز این فرهنگ، تلفیق خرد و ایمان، صبر و شجاعت و رفتار اخلاقی در برابر ظلم است که آن را از یک واکنش احساسی به یک الگوی نظام‌مند و فرا زمانی تبدیل می‌کند، بیان کرد:این الگو نه تنها در بستر تاریخی قیام عاشورا بلکه در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی معاصر مانند دوران دفاع مقدس ایران نیز نمود یافته و توانسته انسجام ملی، هویت دینی و انگیزه پایداری را در جامعه تقویت کند.

گراوند با بیان اینکه فرهنگ مقاومت علاوه بر بعد فردی و جمعی، دارای بعد آموزشی و تربیتی مهمی نیز هست که می‌تواند به پرورش نسلی مقاوم، آگاه و عدالت‌طلب کمک کند، تصریح کرد:بازشناسی و تبیین علمی این فرهنگ در فضای دانشگاهی و فرهنگی کشور می‌تواند به تقویت بنیان‌های اخلاقی، اجتماعی و سیاسی جامعه و توسعه پایدار آن منجر شود؛ چراکه فرهنگ مقاومت حسینی، نه تنها میراثی تاریخی بلکه منبع الهام و راهنمای عملی برای مقابله با چالش‌های امروز و فردای جوامع انسانی است.

دانشیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان، ادامه داد:ایثار و شهادت، به‌عنوان شاخص‌های بنیادین این فرهنگ، در بستر قرآن کریم، سنت پیامبر اکرم(ص) و سیره ائمه معصومین(ع) شکل گرفته و رشد یافته‌اند.

دبیر هم‌اندیشی استادان دانشگاه لرستان، تصریح کرد:در این چارچوب، مقاومت امام حسین(ع) نمادی بی‌بدیل از این فرهنگ است؛ حرکتی که نه تنها سیاسی بلکه تلاشی هدفمند برای احیای عدالت، کرامت انسانی و تثبیت ارزش‌های دینی در جامعه‌ای ستم‌زده بود. شعار «هیهات منّا الذلّه» بیانگر ایستادگی منطقی و مستدل امام در برابر ذلت است، مقاومتی که براساس صبر، تقوا و ایمان شکل گرفته و هم بعد بیرونی و هم بعد درونی دارد.

گراوند با اشاره به اینکه از منظر اخلاقی، مقاومت حسینی، پیوند ناگسستنی با عدالت‌طلبی و رعایت کرامت انسانی دارد، افزود:امام حسین(ع) حتی در برابر دشمن نیز منش انسانی خود را حفظ کرد و نشان داد مقاومت باید همراه با اخلاق و احترام به حقوق انسانی باشد. این نکته حائز اهمیت است؛ زیرا مقاومت بدون پشتوانه اخلاقی می‌تواند به خشونت بی‌هدف و انحرافات رفتاری منجر شود. بنابراین، فرهنگ مقاومت امام حسین(ع)، الگوی کامل و جامع است که مقاومت توأم با عدالت و تقوا را رمز موفقیت و پایداری می‌داند. از سوی دیگر، عقلانیت نیز نقشی محوری در این مقاومت دارد؛ تصمیمات سنجیده امام در مسیر قیام، نشان‌دهنده خردورزی و تدبیر استراتژیک است که همراه با ایمان و صبر، حاوی پیامی فرازمانی برای همه دوران‌ها و جوامع است.

وی ادامه داد:این فرهنگ نقش کلیدی در تقویت انسجام ملی، ارتقای روحیه ظلم‌ستیزی و حفظ هویت ایرانی ـ اسلامی داشته است.

او اظهار کرد:این فرهنگ نمایانگر مفاهیمی چون فتوت و جوانمردی است که در تاریخ اسلامی به‌عنوان شاخص‌های هویت معنوی و اخلاقی جامعه مطرح شده و در قیام عاشورا به اوج رسیدند. بنابراین، فرهنگ مقاومت امام حسین(ع) علاوه بر بعد فردی، به‌عنوان نظامی رفتاری و فکری، نقش راهبردی در اصلاح ساختارهای ناعادلانه، افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تقویت هویت جمعی در جوامع اسلامی ایفا کرده است. مطالعه و بازخوانی علمی این فرهنگ، می‌تواند راهنمای کلیدی برای تقویت روحیه پایداری و عدالت‌خواهی در نسل‌های آینده و زمینه‌ساز توسعه پایدار فرهنگی و اجتماعی شود.

گراوند با اشاره به اینکه نکته مهم دیگر در فرهنگ مقاومت امام حسین(ع)، بُعد نمادین و الهام‌بخش آن است که فراتر از عرصه‌های تاریخی و جغرافیایی است توضیح داد:این نماد نه تنها یک رویداد تاریخی بلکه یک الگوی فرهنگی و اخلاقی است که بر مبنای اصولی چون ایمان، شجاعت، صبر و عقلانیت شکل گرفته و پیام آن همواره تازگی و کارآمدی خود را حفظ کرده است.

دبیر هم‌اندیشی استادان دانشگاه لرستان، اظهار کرد: در نهایت، باید توجه داشت که فرهنگ مقاومت حسینی، علاوه بر بعد فردی و اجتماعی، دارای بعد تربیتی و آموزشی مهمی نیز هست. بازشناسی این فرهنگ در نظام آموزشی و فرهنگی کشور می‌تواند به تقویت بنیان‌های اخلاقی و اجتماعی جامعه کمک کرده و راه را برای ایجاد جامعه‌ای پایدار، عادل و مبتنی بر ارزش‌های انسانی هموار کند.

انتهای پیام/