هم‌افزایی سمن‌ها با دادگستری لرستان؛از خون‌صلح تا کاهش ۸ درصدی طلاق

به گزارش همای سعادت،امروزه پیچیدگی و تنوع آسیب‌های اجتماعی، فراتر از ظرفیت‌های سنتی دستگاه‌های حاکمیتی است و نیازمند بهره‌گیری از سرمایه‌های اجتماعی و مشارکت مردمی است. در این میان، سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) و انجمن‌های خیریه، به مثابه بازوان اجرایی و پیشگیرانه جوامع محلی، نقشی بی‌بدیل در کاهش جرایم، ترمیم بافت‌های فرسوده اجتماعی و نهادینه‌سازی فرهنگ صلح و سازش ایفا می‌کنند.

تجربه زیسته، نفوذ فرهنگی و دسترسی عمیق این نهاد‌ها به کانون‌های آسیب‌پذیر، آنان را به موثرترین کنشگران عرصه پیشگیری از وقوع جرم تبدیل کرده است. در این مسیر، رویکرد تحول‌آفرین قوه قضاییه در دوره تحول و تعالی، نگاه صرفاً قضازدایی را به تعامل هوشمندانه با این ظرفیت‌ها تغییر داده است.

دستورالعمل سال ۱۳۹۸ ریاست وقت قوه قضاییه در خصوص نحوه مشارکت نهاد‌های مردمی و تکالیف عملیاتیِ معاونت‌های اجتماعی دادگستری‌ها، نشان از عزم جدی دستگاه عدلیه برای واگذاری تصدی‌های اجتماعی به مردم دارد.

استان لرستان به عنوان یکی از استان‌های فعال در زمینه ایجاد این تعامل راهبردی، با شناسایی هزاران سمن، راه‌اندازی سامانه‌های مشارکتی و تشکیل کارتابل‌های اعلام جرم، الگویی عملیاتی از هم‌افزایی میان قانون، نهاد‌های مدنی و ظرفیت‌های بومی ارائه داده است.

در گزارش پیش‌رو، مروری بر دستاورد‌های این هم‌افزایی در حوزه صلح‌وسازش، کاهش طلاق و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر خواهیم داشت.

تعامل گسترده دادگستری لرستان با ۲۷۷۶ سمن

بیژن دارایی با اشاره به سیاست تحول و تعالی قوه قضاییه در تقویت ارتباط با سازمان‌های مردم‌نهاد، از اجرای عملیاتی دستورالعمل سال ۱۳۹۸ ریاست قوه قضاییه در این استان خبر داد و گفت: بر اساس این دستورالعمل، تکالیف مشخصی برای بهره‌گیری از ظرفیت سمن‌ها در اجرای اختیارات پیش‌بینی‌شده در قوانینی نظیر آیین‌دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی، بر عهده دادگستری‌های سراسر کشور قرار گرفته است.

تشکیل بانک اطلاعاتی سازمان‌های مردم نهاد در استان

دارایی با تشریح اقدامات معاونت متبوع خود در این راستا، اظهار داشت: نخستین گام، تهیه بانک اطلاعاتی جامع از انجمن‌های مردم‌نهاد فعال در استان بود که طی آن ۲ هزار و ۷۷۶ سازمان و انجمن شناسایی و احصا شدند.

وی افزود: در ادامه، «سامانه جامع مشارکت‌های مردمی» راه‌اندازی شد که تاکنون حدود ۴۰ سازمان مردم‌نهاد دارای مجوز و اساسنامه، در قالب ماده ۶۶ آیین‌دادرسی کیفری، در این سامانه ثبت‌نام و اعلام همکاری کرده‌اند و پس از طی تشریفات قانونی، ۱۱ مورد از این سمن‌ها مورد تأیید نهایی قرار گرفته‌اند.

راه‌اندازی کارتابل اعلام جرم برای ۱۰ سازمان مردم‌نهاد

معاون دادگستری لرستان با اشاره به راه‌اندازی کارتابل اعلام جرم برای ۱۰ سازمان مردم‌نهاد، تصریح کرد: این سازمان‌ها در چهارچوب ماده ۶۶ قانون آیین‌دادرسی کیفری، در حوزه‌های حقوق عامه، محیط‌زیست، حمایت از اطفال و نوجوانان، میراث فرهنگی، بهداشت محیط و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، همکاری مستمر با دادگستری استان دارند.

دارایی در ادامه تشکیل نشست‌های فصلی دادستان‌های حوزه‌های قضایی استان با مسئولان سمن‌ها را از دیگر اقدامات مؤثر برشمرد و خاطرنشان کرد: این نشست‌ها ضمن تقویت ارتباط سازمان‌های مردمی با دستگاه قضایی، بستر مناسبی برای طرح و پیگیری مشکلات حقوقی و اجرایی این نهاد‌ها توسط دادستان‌ها فراهم کرده است.

وی در پایان تأکید کرد: نتیجه این تعامل سازنده، دستاورد‌های چشمگیری در زمینه صلح‌وسازش، کاهش آسیب‌های اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم در سطح استان بوده که مرهون همکاری تنگاتنگ سمن‌ها و دستگاه قضایی است.

اقدامات گسترده نهاد‌های مردمی در لرستان

ذبیح‌الله ستوده، دبیرکل نهاد صلح و سازش عدالت‌جویان مهر، در گفت‌وگو با میزان با اعلام آغاز فعالیت این نهاد در سال ۱۴۰۳ در لرستان، اظهار داشت: این نهاد با حضور معتمدین، بزرگان و ریش‌سفیدان استان شکل گرفته و تاکنون با راهبری معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری، موفق به سازش در هزاران پرونده شده است.

وی با اشاره به اینکه از این تعداد، ۳۵ فقره مربوط به قتل عمد بوده، افزود: این سازش‌ها باعث بازگشت بیش از ۵۰۰ خانوار به محل زندگی‌شان شد و از بروز صد‌ها اختلاف دیگر جلوگیری کرد.

ستوده با تأکید بر فرهنگ ارزشمند «خون‌صلح» در لرستان، خاطرنشان کرد: هم‌اکنون بیش از ۷۰۰ نفر از معتمدین و جوانان علاقه‌مند با این نهاد همکاری دارند.

کاهش ۸ درصدی آمار طلاق در لرستان

در ادامه، بیرانوند، مدیر بنیاد بین‌المللی خیریه آبشار عاطفه‌ها در لرستان نیز در گفت‌وگو با میزان، با اشاره به فعالیت ۱۴ ساله این بنیاد، گفت: جامعه هدف ما بیش از ۸ هزار نفر از زنان سرپرست خانوار، زندانیان و بیماران خاص هستند که با همکاری ۳۰ هزار خیر، خدمات نقدی و غیرنقدی دریافت می‌کنند.

وی از برگزاری ۱۶۰ کارگاه تخصصی با محوریت خانواده و پیشگیری از طلاق در سال گذشته خبر داد و افزود: این اقدامات با همکاری معاونت اجتماعی دادگستری، موجب کاهش ۸ درصدی آمار طلاق در سطح استان شد.

ارائه خدمات مشاوره حقوقی و معیشتی به ۱۸۰ خانوار حاشیه‌نشین

همچنین رسول پاکدل، مدیرعامل موسسه خیریه باب‌الحوائج خرم‌آباد، در گفت‌وگو با میزان، از فعالیت ۱۸ ساله این موسسه در محلات حاشیه‌نشین خرم‌آباد خبر داد و اظهار داشت: این موسسه از سال ۱۳۸۶ با هدف اجرای برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی در مناطق کم‌برخوردار شهری آغاز به کار کرده است.

وی با اشاره به راهبری معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان لرستان در فعالیت‌های این موسسه، مهمترین اقدامات انجام‌شده را برشمرد و گفت: ارائه خدمات مشاوره حقوقی و قضایی به مددجویان، تهیه و توزیع سبدهای معیشتی و نوشت‌افزار میان دانش‌آموزان نیازمند، برگزاری کارگاه‌های پیشگیری از اعتیاد و آشنایی با مضرات مواد مخدر، برپایی نمایشگاه‌های مبارزه با مواد مخدر، اجرای برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی و عمرانی در محلات با هدف نشاط‌افزایی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، و همچنین تشکیل گروه‌های صلح و سازش محلی، از جمله اقدامات این موسسه بوده است.

پاکدل در پایان خاطرنشان کرد: در نتیجه این فعالیت‌ها، ۱۸۰ خانوار تحت پوشش خدمات حمایتی و پیشگیرانه این موسسه قرار گرفته‌اند.

هر سه مسئول، با قدردانی از حمایت‌های معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری لرستان، بر تداوم هم‌افزایی برای ریشه‌کنی آسیب‌های اجتماعی در استان تأکید کردند.

انتهای پیام/